Jesion wyniosły

Jesion wyniosły (Fraxinus excelsior L.)

Charakterystyka, występowanie, wymagania, zastosowanie

Jesion jest wysokim drzewem liściastym, z luźną, jajowato stożkową koroną. Już sama jego nazwa „wyniosły” nawiązuje do jego wysokiej i strzelistej, a przez to niezwykle eleganckiej sylwetki, dzięki której bywa on czasami nazywany „arystokratą wśród drzew”. Początkowo rośnie szybko, w wieku ok. 100 lat przestaje rosnąć na wysokość, żyć może 300 lat. Gatunek posiada duże wymagania co do gleby i nasłonecznienia, ale za to jest mrozoodporny.

Sadzony jest często jako drzewo ozdobne przy ulicach i parkach.

Jesion jest drewnem bardzo sprężystym, dobrze się poleruje, można go poddawać operacjom gięcia. Było niezastąpione w sporządzaniu lanc, łuków i strzał. W okresie pierwszych igrzysk olimpijskich, wykonywano oszczepy dla atletów, z czasem wykorzystywano jako materiał do wyrobu nart. Obecnie z jego drewna wyrabia się okleiny do produkcji mebli oraz stosowane jest do wyrobu materiałów podłogowych. Jesion jest cenionym materiałem opałowym do kominków.

Jesion tzw. wędzony to drewno poddane specjalnej obróbce chemicznej, w parach amoniaku lub w tzw. wodzie amoniakalnej i podwyższonej temperaturze. Dzięki temu zabiegowi zmienia się nie tylko kolor (z jasnego, słomkowego na znacznie ciemniejszy i nasycony z bardzo wyraźnymi słojami), na całym przekroju drewna, zmieniają się również parametry fizyczne. Jesion wędzony jest materiałem bardziej stabilnym, nieco twardszym oraz bardziej odpornym na oddziaływania zmiennej wilgotności.

Jesion wyniosły (autor: Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé, źródło: Wikipedia, licencja: domena publiczna)

Drzewo 30-40 m wysokości.
Kora U młodych drzew bardzo gładka, popielatoszara, u starszych delikatnie spękana.
Liście Złożone, listki spodem owłosione.
Owoce Orzeszek spłaszczony ze skrzydełkiem. Często pozostają na gałęziach do wiosny.
Jesion wyniosły - drzewo (autor: Piotr Gach, źródło: www.mojedrzewa.pl) Jesion wyniosły - las (autor: Piotr Gach, źródło: www.mojedrzewa.pl)
Jesion wyniosły - pnie drzew (autor: Piotr Gach, źródło: www.mojedrzewa.pl) Jesion wyniosły - drzewo (autor: Piotr Gach, źródło: www.mojedrzewa.pl)

Kora

Kora młodych drzew popielata do srebrzystoszarej, gładka, z wiekiem staje się brunatnoszara do czarniawej i niezbyt głęboko, podłużnie bruzdowana. Gęste bruzdy tworzą na pniu i starych konarach charakterystyczny dla jesionów, siatkowaty wzór.

Jesion wyniosły - kora (autor: Piotr Gach, źródło: www.mojedrzewa.pl)

Liście

Blaszkowate, złożone z (7)9-11(15) listków, duże, długości całkowitej 20-30(40)cm. Jesienią liście żółkną i opadają.

Jesion wyniosły - pojedynczy liść (autor: Piotr Gach, źródło: www.mojedrzewa.pl) Jesion wyniosły - liście (autor: Piotr Gach, źródło: www.mojedrzewa.pl)

Owoce

Owoce jesionu zwisają w dużych pęczkach z gałęzi. Niedojrzałe są zielone później żółkną i brązowieją. Są to spłaszczone orzeszki ze skrzydełkiem, które umożliwiają im rozsiewanie przez wiatr. Nasiona opadają z drzew od jesieni przez całą zimę i często zostają na gałęziach do wiosny.

Jesion wyniosły - owoce niedojrzałe (autor: Piotr Gach, źródło: www.mojedrzewa.pl) Jesion wyniosły - owoce dojrzałe (autor: Piotr Gach, źródło: www.mojedrzewa.pl)
Jesion wyniosły - owoce dojrzałe (autor: Piotr Gach, źródło: www.mojedrzewa.pl) Jesion wyniosły - owoce suche (autor: MPF, źródło: Wikipedia, licencja: CC BY-SA 3.0)

 

Pogoda
Odwiedź Łysy Młyn!
Wirtualna wycieczka po Łysym Młynie